امروز: جمعه 26 شهریور 1400
بررسی مبانی و مستندات لزوم جبران ضرر عدم النفع در فقه و حقوق ایران
دسته بندی فقه و حقوق اسلامی
بازدید ها 1,246
فرمت فایل docx
حجم فایل 2.173 مگا بایت
تعداد صفحات فایل 109
28,800 تومان
تحقیق(بررسی مبانی و مستندات لزوم جبران ضرر عدم النفع در فقه و حقوق ایران)

                                                     فهرست مطالب

عنوان                                                                                                            صفحه

چکیده 1 

مقدمه. 2 

الف) بیان مسأله. 3

ب) اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 3

ج) مرور بر ادبیات و سوابق مربوطه. 4

د) جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق.. 4 

ه) اهداف مشخص تحقیق (شامل اهداف آرمانی، کلی، اهداف ویژه و كاربردی) 4

و) سؤالات تحقیق: 4

ز) فرضیه‏های تحقیق.. 5

ح) نوع روش تحقیق.. 5

ط) روش گردآوری اطلاعات.. 5

ی) ساماندهی تحقیق.. 5

فصل اول: کلیات تحقیق  

1- تاریخچه و تعاریف... 7

1-1- تاریخچه: 7

1-1- 1- تعریف... 9

1-1-1-1- معنای لغوی ضرر و زیان. 9

1-1-1-2- معنای فقهی ضرر و زیان: 11

1-1-1-3- تعریف ضرر و زیان در قانون واز نظر حقوق دانان. 12

1-1-1-4- تفاوت ضرر و زیان با خسارت: 12

1-1-1-4- الف- مفهوم ضرر و زیان ناشی از جرم: 13

1-1-1-4- ب- خسارت.. 15

-1-1-1-4-ج- واژه خسارت از نظر فرهنگ نویسان عرب.. 16

 

-1-1-1-4- د- تعریف خسارت از دیدگاه فقها 17

1-1-1-4- ه-  تعریف خسارت از دیدگاه حقوق دانان. 20

-1-1-1-4- و- خسارت در حقوق خارجی.. 23

-1-1-1-4- ز-اقسام خسارت.. 24

1- انواع خسارت از جهت ماهیت و از جهت منشأ و دیدگاه برخی حقوقدانان. 24

2-تقسیم خسارت را جهت منشأ 26

3- منفعت اعاده، منفعت اعتماد، منفعت انتظار. 26

1-2-  انواع عدم النفع. 27

1-2-1-  تفویت منفعت محقق.. 27

1-2-2- تفویت منفعت محتمل.. 29

1-2-3- از دست دادن فرصتها و موقعیتها 30

1-2-3- الف- از دست دادن فرصت و بخت.. 30

1-2-3- ب- ضرر ناشی از تضییع حق از بین رفتن موقعیتها 31

فصل دوم: عدم النفع از دیدگاه فقه اسلامی و حقوق ایران

2-1- بررسی خسارت عدم النفع از دیدگاه فقه. 33

2-1-1- عدم النفع در فقه امامیه. 34

2-1-2- مسئولیت ناشی از خسارت عدم النفع. 37

2-1-3- قائلین به عدم مسئولیت ناشی از خسارات عدم النفع. 38

2-1-3-1- صاحب جواهر. 39

2-1-3-2- میرزای قمی.. 40

2-1-3-3- مرحوم نراقی.. 40

2-1-4- نقد و بررسی نظرات قائلین به عدم ضمان (مسئولیت) در خسارات ناشی از عدم النفع. 40

2-1-4-1- عدم النفع لیس بضرر. 40

2-1-4-1- الف- عدم تحقق غصب.. 40

2-1-4-1- ب- عدم تحقق غصب در عدم النفع مانع ضمان نیست.. 41

2-1-4-1- ج-  عدم شمول قواعد اتلاف، تسبیب و لاضرر، مانع ضمان نیست.. 42

 

2-1-4-1- د- بررسی دو قاعده «الخراج بالضمان» و «کل مالا یضمن بصحیحه لایضمن بفاسده» 43

2-1-4-1- ه- قائلین به وجود مسئولیت ناشی از خسارت عدم النّفع. 48

2-1-4-1- و-ضمان در منافع مستوفات.. 48

2-1-4-1- ز- دلایل ضمان منافع مستوفات.. 48

2-1-4-1- ح- دلائل عدم ضمان منافع مستوفات.. 50

2-1-4-1- ط- منافع غیر مستوفات.. 52

2-2- عدم النفع در فقه اهل سنت.. 52

2-2-1- دیدگاه فقه حنفی به عدم النفع. 52

'2-2-2- دیدگاه فقه شافعی به عدم النفع. 54

2-2-3- نظریه فقهای اهل سنت در باب عدم مسئولیت ناشی از خسارت عدم النفع. 54

2-2-3-1- فقهای مذهب حنفی.. 54

2-2-3-2- فقهای مذهب شافعی.. 56

2-2-4- قائلین به وجود مسئولیت از اهل سنت.. 57

2-2-4-1- استثنائات ضمان منافع در فقه حنفی.. 57

2-2-4-2- دیدگاه شافعی.. 57

2-3- ضمان در منافع مغصوبه. 58

2-3-1- ضمان منافع مغصوبه در فقه شیعه و قانون مدنی ایران. 58

2-3-1-1- غصب و عناصر آن. 58

2-3-1-2- شبه عقد. 59

2-3-1-3- ضمان منافع. 59

2-3-1-4- تکلیف غاصب نسبت به منافع مال مغصوب و اجرت المثل. 61

2-3-1-4- الف- منافع گوناگون و متضاد. 62

2-3-1-4- ب- دیدگاه میرزا حسن موسوی بجنوردی.. 63

2-3-1-4- ج- دیدگاه محمد حسن نجفی.. 64

2-3-1-4- د- ضمان یا عدم ضمان غاصب نسبت به کم شدن قیمت.. 64

2-3-2- ضمان در منافع مغصوبه در فقه اهل سنت.. 65

 

2-3-2- الف- بررسی دیدگاه مذهب حنفی.. 65

2-3-2- ب- بررسی دیدگاه مذهب مالکیه. 66

2-3-2- ج- بررسی دیدگاه مذهب شافعی و حنبلی.. 67

2-3-3- بررسی خسارت عدم النفع از دیدگاه حقوق. 67

2-3-3-1 حکم عدم النفع در علم حقوق. 67

2-3-3-2- عنصر ممانعت در عدم النفع. 68

2-3-3-3- خسارت و مسئولیت مدنی.. 69

2-3-3-4- مبنای نظری تحقق مسئولیت.. 69

2-3-3-4- الف- نظریه تقصیر. 70

2-3-3-4- ب- نظریه ایجاد خطر. 70

2-3-4- جبران عدم النفع مطابق قوانین ایران. 72

2-3-4- الف- رویه قضایی: 75

2-3-4- ب- عدم النفع در حقوق کیفری.. 75

2-3-1- جبران مشروط در عدم النفع. 77

2-4-1- شرایط ضرر قابل مطالبه. 77

2-4-1-الف- ضرر باید مسلم باشد. 77

2-4-1- ب- ضرر باید مستقیم باشد. 80

2-4-1- ج- ضرر باید جبران نشده باشد. 80

2-4-2- طریقه جبران تفویت منفعت.. 80

2-4-3-بررسی  مسئولیت  ناشی از خسارت  عدم النفع از دیدگاه برخی

حقوق دانان………………………………………………………………………………………………………..81

2-4-3- الف- نظرات برخی از حقوق دانان در عدم مسئولیت ناشی از خسارت عدم النفع. 81

2-4-3- ب- دلائل وجود مسئولیت ناشی از خسارت عدم النفع در حقوق معاصر. 83

2-4-3- ج- نظریه دکتر سید حسن امامی.. 84

2-4-3- د- نظریه دکتر کاتوزیان. 84

2-4-4- ضمان کار در قوانین جاری.. 84

 

2-4-4-1- جبران خسارت در مصادیق عدم النفع. 86

2-4-4-2- خسارت ناشی از عدم انجام تعهد. 86

2-4-4-2- الف- کاوشی در قانون مدنی، خسارت ناشی از عدم انجام تعهد و یا تأخیر آن. 87

2-4-4-2- ب- کاوشی در قانون آیین دادرسی مدنی.. 90

2-4-4-2- ج- متن رای دادگاه 90

2-4-4-3- جبران خسارت ناشی از جرم، شبه جرم و بازداشت موقت.. 91

ا2-4-4-3- لف- جبران خسارت عدم النفع ناشی از جرم و شبه جرم. 91

2-4-4-3- ب- مستند قانونی.. 92

2-4-4-3- ج- حدود جبران خسارت در عدم النفع ناشی از جرم و شبه جرم. 92

2-4-4-4- حق متهم بی گناه به جبران خسارت ناشی از بازداشت موقت.. 93

-  بررسی موضوع در حقوق ایران. 93

فصل سوم: مبانی و مستندات لزوم جبران ضرر عدم النفع در فقه و مقررات قانونی

3-1- منافع ممکن الحصول یا عدم النفع. 94

3-1-1- لزوم جبران ضرر عدم النفع (منافع ممكن الحصول) در موازین فقهی و حقوقی.. 97

3-1-1-1- نظر فقهاء. 97

3-1-1-2- نظریه حقوقدانان. 100

3-1-1-2-1 - نظریه مخالفین.. 100

3-1-1-2-2- نظریه موافقین.. 101

3-1-1-2-3- نقد و بررسی نظرات مخالفین.. 102

3-2- مبانی و مستندات فقهی.. 105

3-2-1- قاعده لا ضرر. 105

3-2-1-1- ادّله قاعده لاضرر. 105

3-2-1-2- محتوی قاعده لاضرر. 107

3-2-1-3- قاعده اتلاف.. 109

3-2-1-4- قاعده تسبیب.. 110

3-2-2- سیرة و بناء عقلاء. 111

 

3-2-2-1-  مبانی قانونی.. 113

3-2-2-2-  قوانین قبل از سال 1318. 113

-3-2-2-2- الف- شق 15 از ماده واحده قانون متمم دیوان كیفر كاركنان دولت مصوب آبان ماه 1308. 113

3-2-2-2- ب- ماده 37 قانون تسریع محاكمات مصوب تیر 1309. 114

3-2-2-2- ج- ماده 49 قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب تیر ماه 1310. 114

3-2-2-3- قوانین بعد از سال 1318. 114

3-2-2-3- الف- مادة 728 قانون آئین دادرسی مدنی مصوب 25 شهریور 1318. 114

3-2-2-3- ب- ماده 14 قانون آئین دادرسی كیفری مصوب 4/12/1392. 115

3-2-2-3- ج-  بند 2  ماده 14  ق. آ. د. ك. ج  با كمی تغییر  نسبت  به بند 3 ماده 9 ق. آ. د .ك 

 مصوب 1318……………..……………………………………………….…………………………………..116

3-2-2-3- د- مواد 5 و 6 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 و نیز اطلاق ماده یك قانون مزبور.. 116

3-2-2-3- ه- ماده 135 قانون مجازات عمومی سابق. 117

3-2-3- جبران خسارت ناشی از عدم النفع تأخیر تادیه. 117

3-2-3- 1- خسارت تأخیر تادیه تبعی.. 118

3-2-3- 2- خسارت تأخیر تأدیه در معاملات استقراضی.. 119

3-2-3-2- الف- قوانین موضوعه. 119

3-2-3-2- ب- آراء دیوان کشور و خسارت تأخیر تأدیه در معاملات استقراضی.. 120

3-2-3- 3- خسارت تأخیر تأدیه در معاملات با حق استرداد. 121

3-2-3-3- الف- مبدأ خسارت تأخیر تأدیه. 121

3-2-3-3- ب- خسارت از خسارت.. 123

3-2-3-3- ج- نظرخواهی از فقهای شورای نگهبان پیرامون خسارت تأخیر تأدیه. 124

3-2-3-3- د- بررسی و تحلیل نظرات شورای نگهبان. 126

3-2-4- جبران عدم النفع ناشی از کاهش ارزش پول. 127

3-2-4-1- ماهیت پول و ارزش آن. 127

3-2-4-1- الف- ماهیت پول. 127

3-2-4-1- ب-  حفظ ارزش پول. 128

 

3-2-4-1- ج- تورم (Inflation) و اثرات آن. 129

3-2-4-1- د-کاهش ارزش مالی و قدرت خرید بر اثر تورم و نقش آن در امر قرض... 130

3-2-4-2- استفتاء فقهاء. 131

3-2-4-1- الف- نظر حضرت آیت الله جعفر سبحانی.. 131

3-2-4-1- ب- نظر حضرت آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی.. 132

3-2-4-1- ج- نظر حضرت آیت الله مرعشی شوشتری.. 133

3-3- جبران عدم النفع در حقوق سایر کشورها و حقوق بین الملل.. 134

3-3- 1- عدم النفع در حقوق فرانسه. 134

3-3-1- الف- جبران خسارت عدم النفع در حقوق فرانسه. 134

3-3-1- ب- خسارت حاصله از عدم انجام تعهد در حقوق فرانسه. 135

3-3-1- ج- شرایط مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد و یا تأخیر آن. 135

3-3- 2-2-  عدم النفع در حقوق انگلیس... 136

3-3-2- الف- خسارت ناشی از عدم انجام تعهد در حقوق انگلیس... 137

3-3-3- 3-  عدم النفع در حقوق آلمان. 138

3-3-3-3- الف- جبران خسارت عدم النفع در حقوق آلمان. 138

3-3-3-3- ب- خسارت ناشی از عدم انجام تعهد در حقوق آلمان. 138

3-3-3- 4-  عدم النفع در قراردادهای فروش از دیدگاه قواعد متحد الشکل تجاری آمریکا 139

3-3-3-4- الف- امتیاز برای فروشندگان آمریکایی (وضع ماده 706- 2): (u.c.c) 139

3-3-3-4- ب- شرح ماده 708- 2 متضمن عدم النفع است.. 140

3-3- 4- جبران عدم النفع در حقوق بین الملل. 141

3-3-4- الف- اصل حاکم در حقوق بین المللی در مورد خسارات.. 141

3-3-4- ب- رویه و دکترین بین المللی در مورد عدم النفع. 142

3-3-4- ج- رد دعوی عدم النفع. 142

3-3-4- د- شرایط عدم النفع قابل جبران در حقوق بین الملل. 143

نتیجه. 145

پیشنهادات تحقیق.. 148

منابع و مآخذ. 149

الف) منابع فارسی.. 149

ب) منابع عربی.. 152

ج) مقالات.. 154

د) تحقیق. 154

هـ ) مجموعه قوانین.. 155

 و) منابع انگلیسی.. 157

چکیده انگلیسی………………….………….….…………………………………………….…………………157        

 

فایل های مرتبط ( 24 عدد انتخاب شده )

بالا