امروز: پنجشنبه 27 مرداد 1401
پیشرفت علم و تنوع مشاغل و حرف گوناگون موجب گردیده که هر شغلی به سبب ماهیت ویژه آن طبق قواعد خاص در حوزه مسئولیت مدنی خود مورد بررسی قرار گیرند که از این قواعد به عنوان قواعد مسئولیت حرفه ای یاد می شودبه عنوان مثال کارکنان نیروهای مسلح در بسیاری از اقداماتی که انجام می دهند که در آنها احتمال بروز انواع خسارات برای سازمان مزبور کارکنان، شهروندان و ح
دسته بندی آزمون ارشد
بازدید ها 1,206
فرمت فایل doc
حجم فایل 659 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 130
75,600 تومان
مسولیت مدنی کارکنان دولت در قبال اشخاص،وسایل و تجهیزات

واژه مسئولیت از دیرباز به اشکال مختلف وجود داشته است پس باید پیشینه و مفاهیم و اصطلاحات آن را در حقوق تطبیقی و حقوق اسلامی ایران جستجو کرد.

در حقوق تظبیقی می توان گفت از واژه مسئولیت در حقوق روم و حقوق فرانسه استفاده نشده است و از «تعهد به جبران خسارت» به جای واژه مسئولیت گریسوس و دوما استفاده کرده اند که متن ماده 1382 قانون مدنی فرانسه منصوب به آنها می باشد و همچنین این مطلب شایان ذکر است که واژه مسئولیت در قوانین مدنی و جزایی قرن هجده ام یافت نمی شود. در حقوق روم واژه مسئولیت به شکل فعل Responsabilie به کار می رفته است . این فصل علاوه بر معنی حقوقی ضامن و متعهد شدن به معنای عکس العمل در مقابل تقاضای معنا می شود. در قرن سیزدهم واژه مسئولیت به صورت مسئولیت مذهبی معنا می شد  به این صورت که فرد در مقابل زندگی و اعمالش در برابر خداوند مسئول می باشد.و بعد در جریان غیر مذهبی شدن اخلاق و ورود به دوره اخلاق غرض از واژه مسئولیت به صورت مسئول بودن افراد در برابر وجدان خودشان معنا شد و با گذشت زمان و سرانجام به صورت مسئول شناخته شدن فرد در مقابل دادگاه نسبت به نتایج اعمال ، رفتار و تقصیرات به خصوص راه پیدا کرد.

واژه مسئولیت در اواخر قرن هجده ام در زبان های اروپایی رواج یافته و در قرن نوزدهم از اخلاق به حقوق راه یافت در این حین به نظر می رسد که واژه مسئولیت توسط حقوق دانان فرانسوی قرن نوزدهم که مسائل حقوق موضوعه فرانسه را در رساله های حقوقی تشریح می کردند مورد نیاز شده به هر حال واژه مسئولیت امروز در قلمرو حقوق به این منظور که وارد کننده خسارت تکلیف به پاسخ گویی نسبت به زیان وارده در مقابل دادگاه و بر عهده گرفتن آثار مدنی، کیفری و انتظامی آن که برای جبران زیان زیان دیده یا جامعه به کار می رود، معنا می شود که این تعریف از واژه مسئولیت هم مسئولیت کیفری و هم مسئولیت مدنی را شامل می شود.

اما در حقوق اسلام معنای مسئولیت مدنی را باید در کلمه ضمان جستجو کرد در واژه عربی ضمان به معنی بر عهده گرفتن، ملتزم شدن و کفیل شدن آمده است و در اصطلاح فقها این واژه در معانی زیر استعمال شده است. در معنای عام یعنی اشتغال ذمه ای که به سببی از اسباب شرعی به وجود آمده باشد و نزدیک معنای «تعهد» و «التزام» در حقوق است و در معنای خاص آن می توان این واژه را به ضمان عقدی و ضمان قهری نسبت داد.

در حقوق اسلام معنای مسئولیت حقوقی را باید در کلمه «ضمان» جستجو کرد. در زبان عربی ضمان به معنی بر عهده گرفتن، ملتزم شدن و کفیل شدن آمده است و در اصطلاح فقها در معانی زیر استعمال شده است: در معنای عام ، شمان یعنی اشتغال ذمه ای که به سببی از اسباب شرعی به وجود آمده باشد[1] و نزدیک به معنای «تعهد» و «الزام و التزام» در حقوق است.

و امام در حقوق ایران در قانون مدنی ایران همانند قانون مدنی فرانسه در عنوان های باب اول و دوم قانون مدنی، که در ارتباط با عقود و معاملات و الزامات خارج از قرار داد است، کلمه ی «مسئولیت» به چشم نمی خورد، اما در موادی از قانون مدنی و قوانین مختلف به کار رفته و در ادبیات حقوقی[2] ایران به عنوان اصطلاحی عام برای مسئولیت اخلاقی و مسئولیت های حقوقی تثبیت شده است.[3]

 


[1]  کاتوزیان، دکتر ناصر، نظریه عمومی تعهدات ، موسسه نشر یلدا، چاپ اول، زمستان 1374، ص 109-81.

[2] امیری قایم مقامی، دکتر عبدالمجید، کلیات حقوق تعهدات-وقایع حقوقی،ج اول، نشر میزان، چاپ اول، بهار 1378، ص166، یادداشت ش 1.

[3] کاتوزیان ، دکتر ناصر، الزام های خارج از قرار داد، ضمان قهری، ج. اول، مسئولیت مدنی ، انتشارات دانشگاه تهران چاپ دوم ، زمستان 1378، ص 45 به بعد.

فایل های مرتبط ( 24 عدد انتخاب شده )

بالا